8 Kasım 2009 Pazar

Anadolunun Mucitleri...




Karadeniz yöresinde yaygın bir şekilde görülen ve günümüzde bile hala kullanılmaya devam eden ve kendi deyimimle ilkel el mikseri olarak nitelendirdiğim bir mutfak aracı ile sizi tanıştırma gayesindeyim efendim!
Tarih boyunca ilkel yöntemlerle hayatlarını kolaylaştırma endişesi içinde olan insanlar; buldukları çözümlerle bir nebze de olsa daha konforlu hayat yaşama mücadelesi vermişler. Bunu aleniyete dökecek o kadar çok sayısız örnek var ki; anlat anlat bitmez…

Anadolu insanının zekası ve hayatı kolaylaştırmak konusunda yapmış olduğu çözümlere ait bir örnek ile karşıkarşıyayız…




Neden mi? Çünkü bu anlatılmaz yaşanır cinsinden bir şey…
Her konuda özenip onlar gibi olmaya çalıştığımız Avrupa insanı, Anadolu’nun dip köşelerine saklanmış bu ve buna benzer şeylerle karşılaşsa eminim ki tarumar olup, kişiliksiz kalır ve akabinde de derin hüzünlere gark olur!
Karadeniz de rastlayıp, kullanacağımdan değil ama orijinal bulduğumdan dolayı alıp bir kenarda baş köşeyi bahşettiğim bu ilkel el mikseri hakkında bir tanıtım kampanyasına önderlik edeceğim sanırım…




İlk gördüğümde bu ne işe yarar diye sorup, yok artık diyerek suratımda ki apışıp kalma(tabir-i caizse) ifadesini gizlemeye çalıştığım ve aldığım cevap ile merak dürtümü tatmin etme yolunda peşi sıra sorular sorduğum o an, unutulması güç bir zaman dilimi olarak geçmişime kazındı.



Tahmin edeceğiniz üzre; sıvı haldeki karışımlara pürüzsüz bir kıvam kazandırmak için; iki el arasına şıkıştırılıp, süratli bir şekilde çevrilerek çırpma işleminin gerçekleştirildiği bir araç bu.
Çam ağaçlarının fizlizlenmiş uç kısmından yapılıyor ve özellikle Karadeniz yöresinde kaldirik diye nitelendirilen bir otun çorbasının yapımında kullanılıyor. Tabi dileyen bunu istediği her şeyin yapımında kullanabilir. Ama anlatılana göre sırf bu çorbanın yapımı için geliştirilmiş bir araç bu…


Ispıt, ispit, galdirik, kaldırık, sığırdili
( Trachystemon orientalis, Syn. Borago constantinopolitana, Boraginaceae familyası )


Eee yeri gelmişken kaldirikten otu ile ilgili birkaç görsel paylaşmadan olmaz… Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde iken tadına bakma fırsatı yakaladığım bu ilginç bitki gerçektende lezzetli bir bünyeye sahip. Yolunuz bir gün Karadeniz yöresine düşerde, tam o anda da kaldirik mevsimine denk gelirseniz mutlaka bir fırsatını bulun ve ilerde kaldirik yedim demek için kaldirik yiyin…

Kaldiriği aranızda farklı amaçlar için kullanmak isteyenler de olabilir tabi. İlla ilerde kaldirik yedim demek için yemek  zorunda değilsiniz! Merak edenler için;

Nelere faydası vardır?
- Ter atıcıdır.
- İdrar söktürücüdür.
- Balgamı söktürür.
- Boğaz ağrılarına iyi gelir.
- Öksürüğü gidermede etkilidir.
- Anti-depresif etkilidir.